مدیریت باغ
تنش شوری در پسته: تشخیص، آستانه سدیم و کلر برگ
چطور خشکی حاشیه برگ ناشی از شوری را از علائم مشابه نماتد تشخیص دهیم و آستانه‌های سدیم و کلر در آنالیز برگ چیست.
خشکیدگی حاشیه برگ در باغ پسته همیشه به معنای تنش شوری نیست؛ چند عامل مختلف می‌توانند علائم مشابهی ایجاد کنند و تشخیص درست، اولین قدم برای انتخاب راهکار مناسب است.
علامت تشخیصی تنش شوری در برگ
وجه تمایز اصلی تنش شوری، ایجاد رگه‌های خشک در حاشیه برگ است که به‌موازات رگبرگ‌ها کشیده می‌شوند؛ نه یک خشکیدگی یکدست و پیوسته.
- خشکی ناشی از تنش شوری: رگه‌های نواری و موازی با راستای برگ، با الگویی رگه‌ای و نامنظم
- خشکی ناشی از نماتد یا خاک شنی: حاشیه خشک‌شده یکدست و پیوسته، بدون الگوی رگه‌ای
با گرم شدن هوا و افزایش نیاز آبی درخت، شدت خشکیدگی حاشیه برگ در حالت تنش شوری بیشتر می‌شود؛ در فصل گرم این علائم را با دقت بیشتری رصد کنید.
راهکار پیشنهادی در شرایط تنش شوری
استفاده از ترکیبات هیومیکی-فولویکی و ترکیبات ضدشوری با خاصیت کلات‌کنندگی نمک‌ها، طی چند مدار متوالی آبیاری توصیه می‌شود.
در کنار آن، اصل اساسی مدیریت شوری را فراموش نکنید: کاهش نمک و آبشویی املاح از خاک در فصل زمستان با استفاده از اسید سولفوریک و سایر اصلاح‌کننده‌های خاک.
وضعیت سدیم و کلر در آنالیز برگ پسته
سدیم (Na) و کلر (Cl) جزو عناصر غذایی موردنیاز درخت پسته محسوب نمی‌شوند؛ افزایش غلظت آن‌ها در برگ معمولاً نشانه جذب یون‌های شور و هشدار احتمال تنش شوری است.
| عنصر | محدوده مطلوب | محدوده هشدار | محدوده خطر / سمیت |
|---|---|---|---|
| سدیم (Na) | کمتر از ۱۰۰ ppm | ۱۰۰ تا ۲۰۰ ppm | بیش از ۲۰۰ ppm |
| کلر (Cl) | کمتر از ۰٫۲٪ ماده خشک | ۰٫۲ تا ۰٫۳–۰٫۴٪ | بیش از ۰٫۳–۰٫۴٪ |
افزایش بیش‌ازحد سدیم و کلر در برگ می‌تواند باعث سوختگی حاشیه و نوک برگ، کاهش سطح مؤثر فتوسنتز، ضعف رشد، ریزش زودهنگام برگ و در نهایت افت عملکرد و کیفیت محصول شود.
جمع‌بندی
در باغ‌های دارای آب یا خاک شور، تکیه صرف به اندازه‌گیری EC کافی نیست. بررسی توأمان سدیم و کلر برگ در کنار EC آب و خاک، SAR و نسبت‌های عناصر غذایی، تصویر دقیق‌تری از وضعیت شوری و میزان تجمع یون‌های سمی در درخت ارائه می‌دهد.
